Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Burada no. 1 tubos nasıl içilir benzeri tüple korunan bir kutu ve romeo julieta no. 2 tekli benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar belirgin ise yoğunluk o kadar yüksek sayılır hem de bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu hemen kaydetmek gerekir, zira bellek kısa sürede kaybolur. Aynı çubuğu iki kez koklamak hatayı önler çünkü gürültülü yerlerde hafif kokular kolayca kaçırılır. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece gücü anlatır. Kısacası ilk denemede acele etmemek ve ölçütleri önceden belirlemek en doğru yol olur. Kriter belli olunca her çubuk aynı terazide tartılır ve yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Değerlendirme sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa odaklanma güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır ayrıca baştan davranıp sonuç çıkarmak sık görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle hafif ama net başlar elbette bu düzen her çubukta aynen tekrar etmeyebilir. Tadımda no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda saklıdır. Orta bölümde yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ve tonlar belirginleşir hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım olur. Petit churchills tadım notları gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir gerçekten bu sebeple yavaş ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde ısı arttığından acımsı tonlar baskın olabilir nitekim ısınan yaprak kendi karakterini ancak ortalarda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı sonuç verir. Evrelerin sınırı genellikle net olmaz, bu yüzden kabaca üçe bölmek yeterlidir. Geçişleri fark etmek adına çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Art arda nefes almak ısıyı artırır ve tadı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha okunur kılar her zaman sabit aydınlatma ve sakin bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir skala çoğu tadımcı için işe yarar bu da tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. 1 hafif notayı, beş de ağızda uzun süre kalan yoğun notayı gösterir bu sayede odak dağılmaz ve not doğruluğu yükselir. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda kalır hem de ileride okunduğunda neyi düşündüğünüz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik aroma profili gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Puanı yazmadan önce birkaç nefes yapmak şarttır öte yandan ondalık notlar vermek gereksiz bir karmaşa getirir. Ölçeği her seferinde değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın orta noktası en çok kullanılan değerdir, çünkü ılımlı aromalar çoğunluğu kapsar. Uç noktalardaki notlar yalnızca belirgin hâllerde kullanılmalıdır. Böylece kayıtlar ayırt edici olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, yanışın hızını ve yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu yüzden yanış hattının eşit gitmesini da izlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden keskin notalar erken belirir gerçekten dar çaplılarda sıcaklık artışı çok daha çabuktur. Tadımda petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz yanma hızı de tadı doğrudan etkileyen bir etkendir. Kalın gövdelerde duman daha serin gelir ama aromalar daha geç belirir ve bu hız tadın okunma süresini daraltır. Regalias de londres nasıl içilir gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu dengesizse yorum kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha okunur yapar ama gücünü azaltmaz tersine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara yazmak gerekir. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı günde denerken ilk olarak inceyi sonra geniş çaplıyı seçmek iyi olur. Böylece yoğun tat hafif olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme süresi yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki kanaldan algılanır: damaktaki his ve burnun yakaladığı aroma hâlbuki ikisi birbirini besler ama aynı şey değildir. Gücü doğru ölçmek adına ikisini ayrı yazmak iyi olur bu ayrım ilk bakışta küçük gelse de sonuçları epey değiştirir. Dumanı dudaktan bırakırken burun yoluyla yavaşça bırakmak retrohale denemesidir örneğin ılık bir nefes kokuyu daha zengin açar. Romeo y julieta short churchills gibi kremsi bir robusto bu yöntemle koku tarafını net gösterir ayrıca burun tıkalıyken yapılan değerlendirmeler güvenilir olmaz. Short sports tadım notları gibi ince bir çubuk de kuru notayı daha kısa bırakır sert bir çekiş de ince tonları örter. Yoğunluk damakta zayıf fakat koku tarafında yüksek olabilir benzer biçimde ağır bir yemekten sonra algı körelir. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını önler. Yeni başlayan kişiler açısından önce burundan algılanan notalara odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil tarafı de ayrıntı göstermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak algıyı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf hissedilir ayrıca öğün aralarında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce ılık bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi okunmasını mümkün kılar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur zira yorgun bir damak en güçlü aromayı dahi silik gösterir. Sade kahve kakao notalarını öne çıkarır, tatlı içecek ise onları bastırır üstelik çok soğuk sıvılar damağı duyarsızlaştırır ve tat algısını düşürür. Puritos serisi neye benzer gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha net görünür o nedenle temizlik adımı atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz gerçekten yoğun şekerli sıvıdan hemen sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan sert görünür. Doyduktan hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Su ve kahve dışında sade çay de kullanılabilir; önemli olan içeceğin sade olmasıdır. Ağız temizlendikten ardından birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle girişilen tadım sıklıkla hatalı kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk formatında yanış kısa olduğundan aroma dalgalanması daha az bir aralıkta kalır üstelik başlangıç notu bu boylarda çabucak kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ve son çekişler arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne göre daha sabırlı izlenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin ağırlığı daha büyüktür. 20 mini sigarillo gibi mini ölçü ise sedir tonunu çabucak ortaya koyup sona erer zira geçiş uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek çubuktan daha güvenilir sonuç verir bu nedenle düzenli ve dengeli nefes önerilir. Teneke kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla not almayı çubuk yanarken değil de hemen bitince yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrı kaydetmek iyidir. Ölçü kısaldıkça aroma ayrıntısı daralır, ama yoğunluk hissi korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy notlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bir sayfa kullanmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir deneme yoğunluk hakkında kesin bir fikir sunmaz demek ki her tadım bir öncekinin üstüne eklenir. Günün yorgunluğu, ortam ile saat algıyı değiştirir bu düzen birkaç denemeden sonra belirgin katkı sağlar. Bu yüzden basit bir tadım defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde benzer aromalar her seferinde baştan keşfedilir. 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde kakao tonu aynı kalıyor mu görülür ayrıca aynı ürüne dönüp bakmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe neden olur. Tarih, çubuk ismi ile puan deftere girilmelidir gerçekten ilk notlar sonradan okunduğunda ilginç sapmalar gösterir. Notlar birbirinden iki basamaktan fazla fark çıkıyorsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde kısa ifadeler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Örneğin orta bölüm belirgin sedir kokusu şeklinde bir kayıt yeterli olur. İleride okunduğunda anlaşılır kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, dumanın ağızdaki ağırlığını anlatır; yoğunluk de tatların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket etmek zorunda olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu ikisini ayırmak nihayetinde daha dürüst bir yorum ortaya çıkarır. Küçük boy yumuşak puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sedir tonunu belirgin verebilir mesela sert bir içim sönük bir tatla birleşebilir. San cristobal la cabaña puro gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir notasını yüksek taşır kaldı ki dolgun bir içim aromasız da kalabilir. Yani hafif içimli bir çubuk yüksek aroma sunabilir aksi hâl da mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle yoğun yazmak yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakarak aroma gücünü tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı dolgunlukta iki ürün arasında yoğunluk ayrımı aramak ince bir iştir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ile düzenli kayıt almayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kendi tercihiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, yoğunluk algısını en az tütün kadar şekillendirir yani en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir havada tütün hızlı yanar ve keskin tonlar öne geçer bu sebeple oda şartlarını da kayda eklemek yararlıdır. Çok nemli havada ise çekiş ağırlaşır hem de lezzet silikleşir ısı de tütünün yanma hassasiyetini etkileyen ayrı bir etkendir. Ahşap kutulu tok puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu nemi dikkate almak gerekir aksi halde iki ayrı günde çıkan not farkı çubuktan sanılabilir. Tadımda magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa fark daha doğru okunur tadım günü seçerken bunu unutmayın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm ise koku duyusunu şaşırtır oysa asıl etken sıklıkla ortamdaki nem ya da koku olur. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir odada duman yoğunlaşırsa sonraki denemenin aroması yanlış okunabilir. Kapı açıklığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar fazla sertse yanış yapısı bozulur.